Anayasa Mahkemesi, cezaevindeki milletvekili Can Atalay’ın, hakkındaki ihlal kararının uygulanmaması nedeniyle yaptığı ikinci başvuruda da ihlal kararı verdi.
Can Atalay davası yargıda tartışmalara yol açmıştı. Atalay, Gezi davası kapsamında 18 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Nisan 2022’den bu yana cezaevinde bulunan Can Atalay, 14 Mayıs seçimlerinde Hatay’dan Türkiye İşçi Partisi milletvekili seçildi.
İkinci kez AYM’ye başvurdular
Türkiye İşçi Partisi (TİP) Hatay Milletvekili Can Atalay’ın avukatları, Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) Atalay hakkındaki ihlal kararının uygulanmaması gerekçesiyle ikinci kez AYM’ye başvuruda bulundu.
AYM, 13 Aralık’ta Can Atalay’ın başvurusunu görüştü.
Başvuru Genel Kurul’a sevk edildi
AYM Birinci Bölüm Can Atalay’ın başvurusunu AYM İç Tüzüğü’nün 28’inci maddesi uyarınca oybirliği ile Genel Kurul’a sevk etti.
Bugün ise yüksek mahkeme kararı görüşmek üzere toplandı.
AYM hak ihlali vermişti
Anayasa Mahkemesi, cezaevindeki milletvekili Can Atalay’ın, hakkındaki ihlal kararının uygulanmaması nedeniyle yaptığı ikinci başvuruda da ihlal kararı verdi.
Karar, oyçokluğu ile verildi.
Mahkemeden yapılan açıklamada şunlar kaydedildi:
Anayasa’nın 67. Maddesi’nde güvence altına alınan seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkı ile 19. Maddesinde güvence altına alınan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının 3 karşı oy ve oy çokluğu ile ihlal edildiğine karar verilmiştir.
Dava süreci
Gezi Parkı davasından 18 yıl hapis cezası alarak 25 Nisan 2022’de tutuklanan Can Atalay, Silivri’deki Marmara Cezaevi’nde kaldı. 14 Mayıs 2023 Genel Seçimleri’nde Türkiye İşçi Partisi (TİP) adayı olarak Hatay milletvekili seçilen Atalay, milletvekili seçilmesinin ardından avukatları aracılığıyla mazbatasını aldı. Ancak tutuklu olduğu için milletvekili yeminini edemeyen Atalay ile ilgili Yargıtay’a yapılan tahliye talepli başvuru reddedildi.
AYM’ye başvurdu
Can Atalay talebi reddedilince “kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği” gerekçesiyle AYM’ye başvurdu.
Atalay’ın “yasama dokunulmazlığı” gerekçesiyle yaptığı başvuru 5 Ekim’de AYM 2. Bölüm’de görüşüldü. Beş kişiden oluşan heyet, başvuruyu AYM Genel Kurul’a sevk etme kararı aldı. Kararda, “başvurunun niteliği itibarıyla Genel Kurul tarafından karara bağlanması gerekli görüldüğünden, AYM İç Tüzüğü’nün 28’inci maddesi uyarınca Genel Kurul’a sevkine karar verildi” denildi.
AYM hak ihlali verdi
Anayasa Mahkemesi (AYM) Genel Kurulu, 12 Ekim’de dosyayı görüşerek 25 Ekim’e erteledi. 25 Ekim’de kararını açıklayan AYM, Can Atalay’ın başvurusunda “seçme ve seçilme hakkı” ile “kişi güvenliği ve hürriyeti hakkı” yönlerinden hak ihlali olduğuna hükmetti. Kısa gerekçeli karar, yargılamanın yapıldığı İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderildi. Gerekçeli karar daha sonra Resmi Gazete’de yayımlandı. Kararda, Can Atalay’ın hakkının ihlal edildiği ifade edilerek, yeniden yargılama yapılması gerektiği belirtildi. Ayrıca, Can Atalay’a 50 bin TL tazminat ödenmesine karar verildi. İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi de dosyayı Yargıtay 3. Ceza Dairesi’ne gönderdi.
Yargı krizine yol açtı
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, AYM’nin Can Atalay hakkındaki ihlal kararına ilişkin mütalaasını Yargıtay 3. Ceza Dairesi’ne gönderdi. Mütalaada, “Milletvekili, Türkiye Cumhuriyeti Anayasanın 83/2 maddesinde öngörülen yasama dokunulmazlığından yararlanamayacaktır” ifadesine yer verildi. Yargıtay Başkanlığı, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, AYM’nin “hukuk sistemini kaosa sürükleyen kararlar aldığını” ifade etti.
AYM üyeleri hakkında suç duyurusu
Yargıtay 3. Ceza Dairesi, Can Atalay hakkında hak ihlali kararı veren AYM üyeleri hakkında suç duyurusunda bulundu. Daire, AYM’nin “hak ihlali” kararına uyulmamasına hükmetti. Atalay’ın milletvekilliğinin düşürülmesi için kararın bir örneğini TBMM’ye gönderdi. Ancak TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Yargıtay’ın kararını Meclis’te okumadı. Atalay’ın avukatları, AYM kararına uymayan Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin kararına itiraz etti. Yargıtay 4. Ceza Dairesi, kararın itiraza açık olmadığı gerekçesiyle “karar verilmesine yer olmadığına” hükmetti.
İkinci kez AYM’ye başvurdular
Atalay’ın avukatları ikinci kez AYM’ye başvurdu.
AYM ise 13 Aralık’ta Atalay’ın başvurusunu Genel Kurul’a sevk etti. AYM Genel Kurulu ise Can Atalay’ın kararını 21 Aralık Perşembe günü görüştü.
